Wielki Czwartek rozpoczyna obchody Triduum Paschalnego

« Przejdź do strony głównej

Kościół Paschalne rozpoczyna Triduum Mszą sprawowaną w wieczór Wielkiego Czwartku. Przypomina Ostatnią Wieczerzę – noc, kiedy Pan Jezus został wydany i umiłowawszy swoich na świecie aż do końca, ofiarował Bogu Ojcu pod postaciami chleba i wina swoje Ciało i swoją Krew. Następnie dał je Apostołom do spożycia oraz im i ich następcom w kapłaństwie nakazał, aby je ofiarowali. Nasza uwaga winna się kierować tego dnia ku tajemnicy ustanowienia Eucharystii, ustanowienia stanu kapłańskiego oraz danego nam przykazania bratniej miłości.

O Mszy św. odprawianej w Wielki Czwartek wieczorem wiemy z opisu, jaki zostawiła nam Egeria – żyjąca w IV w. pątniczka. Druga część jej Dziennika opowiada o nabożeństwach i uroczystościach, jakie obywały się w czasie jej 3-letniego pobytu w Ziemi Świętej. Pisze Egeria, że Mszę rozpoczynano o pierwszej godzinie nocy, czyli o godz. 19. Uroczystość odbywała się w kościele Martyrium – tzn. męczeństwo – dokładnie w miejscu ukrzyżowania. Egerie podkreśla, że wszyscy uczestniczyli w Komunii świętej. O tym i dziś powinniśmy pamiętać, że Msza św. i Komunia eucharystyczna są ze sobą ściśle złączone; że Komunia wiernych jest normalnym zakończeniem każdej celebracji.

Historyczne nawiązanie do Ostatniej Wieczerzy znalazło swój wyraz w obrzędzie obmywania stóp, który jest nawiązaniem do czytanej podczas Mszy św. Janowej Ewangelii. Czyniono tak od VII w. w Hiszpanii i Galii; w liturgii rzymskiej dopiero w XII w.

Tradycja wieczornej Mszy św. jest pamiątką tego, co uczynił Jezus, zanim zmierzył się ze swoją męką. Eucharystycznymi znakami ofiarowanego za nas ciała i przelanej krwi wyprzedził to, czego dokona poprzez swoją śmierć i zmartwychwstanie.

W tym dniu odprawia się w kościołach tylko jedną Mszę św. – jak się zaznacza – w godzinach wieczornych, w porze najbardziej odpowiedniej, tak aby mogła w niej uczestniczyć cała miejscowa wspólnota. Eucharystia wspominająca Ostatnią Wieczerzę jest bowiem manifestacją jedności wszystkich ochrzczonych. Wymownym znakiem tej jedności był istniejący w pierwszych wiekach chrześcijaństwa zwyczaj zbierania się wokół biskupa kapłanów, którzy następnie nieśli kawałek chleba poświęconego przez biskupa do swoich wspólnot. Umieszczali ten kawałek w kielichu na znak jedności z biskupem i innymi ochrzczonymi. Także i dziś wspólna celebracja – nie tylko w Wielki Czwartek, ale w każdą niedzielę – wyraża Eucharystię, która jest sakramentem jedności.

Słowem, które stanowi klucz do zrozumienia i przeżycia wielkoczwartkowej liturgii jest miłość. Ono też określa temat śpiewów, jakie powinny zabrzmieć w czasie liturgii.

Dotyczy to zwłaszcza pieśni wykonywanych w czasie obrzędu umycia nóg – czyli mandatum. W mszale znajdziemy aż sześć antyfon, które można w tym czasie zaśpiewać – we wszystkich pojawia się temat miłości. To zupełnie zrozumiałe, ponieważ umycie nóg oznacza służbę i miłość Chrystusa. Ten wyjątkowy gest stosowano kiedyś podczas udzielania chrztu; ale nogi umywano także ochrzczonym przed przyjęciem po raz pierwszy Komunii św. – żeby nie zapomnieli, że być chrześcijaninem oznacza przede wszystkim służbę.

W taki sposób winni w tym obrzędzie uczestniczyć wszyscy obecni na celebracji – to nie jest teatralne przedstawienie lecz symboliczny gest, który wyraża dążenie całego Kościoła do tego, aby stać się sługą ludzkości. Ten niecodzienny liturgiczny akt niech nas pobudzi do zmierzenia się z naszą codziennością; niech przełoży się na konkretne czyny miłości bliźniego.

Temat miłości pojawia się także w pieśniach wykonywanych w czasie Komunii św. To jeszcze jedno przypomnienie, że Msza św. nie jest zwykłą ceremonią religijną, lecz przeżywaniem braterskiej jedności, której owocem jest gotowość do wzajemnej służby.

Wyjątkowość Mszy Wieczerzy Pańskiej podkreśla milczenie organów, dzwonów i wszystkich instrumentów muzycznych. Współbrzmią one uroczyście w czasie śpiewania Chwała na wysokości Bogu, żeby odezwać się powtórnie dopiero w czasie Wigilii Paschalnej. Zapadająca głęboka liturgiczna cisza zwraca naszą uwagę na milczenie człowieka wobec tajemnicy krzyża.


ks. Grzegorz Kopytowski

Partnerzy i darczyńcy projektu - TO MIEJSCE CZEKA NA CIEBIE !

to miejsce czeka na Ciebieto miejsce czeka na Ciebieto miejsce czeka na Ciebieto miejsce czeka na Ciebie

Konto Bankowe wsparcia projektu: